Joseph Jagger: l’estrategia de rotleta a Monte-Carlo
Un òme del teissut de Yorkshire, de cilindres que favorizavan d’unes nombres, e una istòria estampada per lo primièr còp vint ans tard.

Joseph Hobson Jagger (1830–1892), un negociant del teissut de prèp de Bradford, auriá ganhat a l’entorn de £80 000 a Monte-Carlo cap a 1880 en fasent notar las tiradas dels cilindres e en pariant suls nombres que sortissián tròp sovent. Cap de jornal ni d’archiu del casino sul ganh demòra pas. L’istòria se basa sus un libre de 1901, sus la tradicion de familha e sus una clau d’onor datada de 1884.
Çò que mòstran los documents
Joseph Hobson Jagger nasquèt lo 2 de setembre de 1830 a Shelf, entre Bradford e Halifax. Se maridèt amb Matilda Townend a vint ans e aguèron quatre enfants. Trabalhèt tota sa vida dins lo comèrci del teissut: coma magasinièr, coma associat d’un talhièr qu’encolava los fials d’ordit, coma apariaire de teissut a Manchester. Lo recensament de 1861 l’apèla agent de coton e d’estòfas, e son testament de 1881 fabricant. Cap de document l’apèla pas engenhaire. Aquel mot, e «mecanician», venon dels libres sus Monte-Carlo.
En abril de 1860 son entrepresa de Manchester faguèt falhida, e la London Gazette lo metèt dins la lista dels debitors insolvables que serián ausits al castèl de Lancaster. Son enfant mai jove aviá dos ans. Sa biografa Anne Fletcher, sa rèire-rèire-rèire-nebòda e istoriana del patrimòni, trobèt los avises e trobèt la familha que pagava encara de deutes quinze ans mai tard. Trobèt pas cap de falhida en 1880 o 1881, quitament se mantun jornal n’an metuda una dempuèi.
L’istòria tal coma foguèt estampada d’en primièr
Lo relat mai ancian es Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play de Victor Bethell (1901). Bethell l’apèla «Jaggers», un òme de Yorkshire e mecanician de mestièr, e dona ni prenom ni annada. Segon el, Jaggers logèt sièis comis, los faguèt sèire a de taulas diferentas per notar cada nombre tota la jornada, e al cap d’un mes aviá trobat un punt feble dins cada cilindre. El e sos òmes ganhèron £120 000. Lo casino comencèt de desplaçar los cilindres d’una taula a l’autra cada nuèch, e Jaggers los reconeissiá per de pichonas marcas, una rascladura o una taca dins la pintura. Perdèt £40 000 dels ganhs e partiguèt amb a l’entorn de £80 000, que, a 25 francs per liura coma a l’epòca, fan dos milions de francs. L’unica data de Bethell es que tot aquò se passèt «i a mai de vint ans».
Bethell escriviá doas desenas d’ans après los faches e nomena pas cap de testimòni. Fletcher recerquèt dins la premsa locala, nacionala e estrangièra e trobèt pas cap d’article sul ganh, e quand son paire escriguèt al casino, li responguèron que sos papièrs d’aquela epòca èran estats destruches.
Cossí l’istòria creissèt
Cada escrivan posterior i apondèt quicòm, e son aquelas apondas que la màger part de las gents coneisson.
Quand i èra
Fletcher data la primièra visita de 1880 o 1881 a partir de quatre elements. Jagger manca dins son pròpri ostal al recensament d’abril de 1881, ont sa femna es marcada coma cap d’ostal. Un acte d’agost de 1881 lo nomena al 6 Greaves Street, a Bradford, un ostal que crompèt aquel an, e en octòbre faguèt lo testament d’un òme qu’a de bens. Lo quatren element es l’unic objècte que demòra, una clau commemorativa dins una bóstia d’onor, gardada dins la familha. Son inscripcion, de part de sos «amics e admirators», parla de son succès a la rotleta contra la banca de Monte-Carlo «pendent un periòde de quatre ans», e es datada del 1èr de mai de 1884.
Fletcher i vei mantun sejorn entre 1880 e 1884 environ, pas una sola setmana. Quant de temps observèt, e quant de temps jogèt, es pas notat endacòm.
Qual l’acompanhèt
Los sièis comis de Bethell an pas cap de fondament, e Fletcher nòta que la sala aviá pas que quatre o cinc taulas de rotleta a l’epòca. Una tradicion de familha, escricha per un amic qu’aviá vist de letras destruchas dempuèi, ditz que son filh ainat Alfred l’acompanhèt. Fletcher i apond un nebot, Oates Jagger, conductor de locomotiva, a causa de sa riquesa inexplicada mai tard; es sa deduccion. Una autra branca de la familha a totjorn dich qu’i anèt amb son contramèstre. L’argent del viatge foguèt manlevat a de parents, e un d’eles, un cosin, es nomenat coma remborsat.

Çò que faguèt lo casino
Aquí tanben Bethell es la primièra font. Ditz que lo casino comencèt per cambiar los cilindres de taula cada nuèch, e quand aquò capitèt pas, mandèt un òme a l’entrepresa parisenca que los fabricava. L’entrepresa bastiguèt una novèla tièra de cilindres amb de separacions mobilas, de biais qu’una casèlamaterialCasèlaUn dels 37 compartiments numerotats del rotor. Tanben: lòtja, cobeta.Legís tot → qu’èra en fàcia del zèrocilindreZèroLa sola casèla verda que cap de pari a egalitat de mesa, de dotzena o de colomna cobrís pas; la font de l’avantatge de la casa. Tanben: zèro simple, 0.Legís tot → un jorn podiá èsser endacòm mai l’endeman. Polovtsoff, que presidiá l’International Sporting Club de Monte-Carlo dins las annadas 1930, ditz parièr: de cilindres novèls amb de pèças intercambiablas, mesclats cada jorn. Los vièlhs cilindres foguèron remplaçats, pas reparats.
Una verificacion cada matin de cada cilindre amb un nivèl a bimbòla es plan atestada. Adolphe Smith l’observèt cap a 1912, e Polovtsoff la descriu en 1937. Cap dels dos ditz pas que comencèt amb Jagger, e cap de document del casino religa pas aquelas mesuras a el.

Quant gròs deu èsser un biais
L’estrategia de rotleta de Joseph Jagger, coma la conta l’istòria, èra de pariar suls nombres que un cilindre favoriza, e aquò rapòrta pas qu’a partir d’un lindal. Un plenpariPlenUn sol nombre, paga 35:1.Legís tot → paga 35 contra 1, doncas un nombre deu ganhar mai sovent qu’un còp sus 36 tiradas abans qu’un pari sus el rapòrte quicòm. Sus un cilindre just d’un sol zèro, ganha un còp sus 37.
Supausem que los comis aguèsson notat un cilindre pendent un mes a 500 tiradas per jorn: 15 000 tiradas. Un nombre just sortiriá a l’entorn de 405 còps, a 20 prèp. Un nombre sortit 465 còps auriá tres d’aqueles escarts d’avança, çò que l’astre sol produsís gaireben pas jamai. Un tal nombre ganha a l’entorn d’un còp sus 32 tiradas, e un pari sus el rapòrta 11,6%: 36 fichasargentFichaUn jeton que representa una soma fixa, plaçat sul tapís per far un pari. Tanben: check.Legís tot → tornadas per cada 32,3 pariadas. Un mes de comptatge pacient basta per trobar un defaut d’aquela talha, e es tròp pauc per ne trobar un plan mai pichon. Las 500 tiradas per jorn son una ipotèsi pel calcul; degun notèt pas a quina velocitat anavan aquelas taulas.
Après
Jagger crompèt pas de castèl. En 1881 crompèt lo 6 Greaves Street a Little Horton, a Bradford, e pendent la desena d’annadas seguentas, segon lo compte de Fletcher, al mens trenta-dos ostals en rengada a l’entorn, logats o ocupats per de parents. Ela pensa que donèt a l’entorn d’un tèrç de l’argent als dos òmes que l’acompanhèron. I a pas cap de signe que faguèsse jamai public lo ganh. Moriguèt al 25 Greaves Street lo 25 d’abril de 1892, a 61 ans; lo certificat de decès indica lo diabèti. Es enterrat a la capèla Bethel de Shelf, prèp de son lòc de naissença. La valor neta de son eretatge èra de £1 710.
La cançon
«The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» foguèt cantada per lo primièr còp en 1892, l’annada de la mòrt de Jagger, e sa familha cresiá dempuèi longtemps que parlava d’el. Èra pas lo cas. Fred Gilbert l’escriguèt après la seria de Charles Wells de 1891, que emplenèt los jornals (vei L’òme que faguèt sautar la banca). Charles Kingston diguèt la meteissa causa en 1925: l’onor anèt a l’escroc que venguèt après l’òme de Yorkshire.
Questions
Probablament ganhèt una soma importanta: la clau de familha de 1884, sas crompas sobtadas d’ostals e lo relat de Bethell van totes dins aquel sens. Las somas, los sièis comis e los nòu nombres se pòdon pas confirmar.
Fletcher ditz solament que de genealogistas an suggerit un ligam lunhenc. Cap d’arbre genealogic es pas estat publicat.
Son eretatge èra de £1 710 nets. A aquel moment, segon Fletcher, l’argent èra passat dins d’ostals e de presents a sa familha.
Pausa umoristica

Lo ganh daissèt una clau e una rengada d’ostals. Los detalhs venguèron mai tard.
Fonts
- Fletcher, A. From the Mill to Monte Carlo.
- Fletcher, A. “The true story of the man who broke the Monte Carlo bank: Joseph Hobson Jagger.”
- Bethell, V. Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play.
- Kingston, C. The Romance of Monte Carlo.
- Polovtsoff, P. Monte Carlo Casino.
- Smith, A. Monaco and Monte Carlo.
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.