Rotleta e ensenhament de las matematicas
Un cilindre de rotleta fa aisit de se representar las probabilitats. Vaquí cossí l’emplegar dins un cors sens encoratjar lo jòc d’argent.

Trenta sèt resultats egalament probables, de pagaments fixes, l’independéncia, una esperança negativa coneguda e un long istoric uman d’errors. La rotleta illustra l’esperança, la variànciamatematicasVariànciaUna mesura de l’espandiment dels resultats a l’entorn de la valor esperada. Nauta pel plen, bassa pels paris a egalitat de mesa.Legís tot →, la lei dels grands nombresmatematicasLei dels grands nombresLa mejana de resultats independents conven cap a la valor esperada a mesura que lo nombre d’ensages creis.Legís tot →, lo sofisme del jogaire, los tèsts d’ipotèsi e lo problèma dels anniversaris melhor que las pèças o los dats.
Perqué la rotleta
Una pèça a dos resultats e un dat sièis; son totes dos tròp pichons per mostrar lo problèma dels anniversarismatematicasProblèma dels anniversarisQuantas personas cal abans que doas ajan probablament lo meteis anniversari, o quantas tiradas abans qu’un nombre se repetisca probablament. Sus un cilindre de 37 casèlas, 8 tiradas bastan per una probabilitat superiora a una sus doas.Legís tot → o un tèst del khi quadratlaboratòriTèst del khi quadratTèst estatistic que compara los còps observats per casèla amb los n/37 esperats. Servís a jutjar se un cilindre es biaissat.Legís tot → amb qualque efièch. Un jòc de cartas a de memòria. La rotleta a 37 resultats egalament probables, de pagamentsargentPagamentÇò que rapòrta un pari ganhant, exprimit coma «X contra 1» en mai de la mesa renduda.Legís tot → fixes que fan de l’esperança un calcul d’una linha, l’independéncia per construccion fisica e un avantatge pro pichon per s’amagar dins una sesilha e pro grand per dominar una annada. A tanben dos sègles de sofismes documentats d’analisar.

Una seguida de leiçons
Ensenhar sens ensenhar lo jòc d’argent
Emplega d’argent fictiu e lo Jòc de demostracion, que a pas cap de mesa reala. Comença per la valor esperadamatematicasValor esperadaLo resultat mejan per pari sul long tèrme. −1/37 de la mesa per cada pari european estandard.Legís tot → e torna i sens relambi: cada exercici s’acaba per «e la valor esperada es −1/37 de la mesa». Emplega los sistèmas coma contraexemples e non coma metòdes: l’exercici es de trobar la falha, e lo simulador la fa veire en qualques segondas. Inclutz l’istòria de las personas que perdèron. La leiçon es que l’aritmetica ganha, çò qu’es lo contrari d’una reclama.
D’exercicis que foncionan
Fai predire als escolans quantas tiradas cal fins a una repeticion, puèi fai-lor jogar dètz còps al Jòc de demostracion (problèma dels anniversaris). Fai-lor escriure un «sistèma» dins l’editor d’estrategias e executar 10 000 sesilhas (linearitat de l’esperança). Fai-lor calcular la probabilitatmatematicasProbabilitatLa possibilitat d’un resultat, de 0 a 1 o de 0% a 100%. Un nombre: 1/37 = 2,70%.Legís tot → de la seria de 1913, puèi la d’una seria parièra en quin moment que siá de cinquanta ans de Montecarlo (la diferéncia entre un eveniment precís e un eveniment qualque). Fai-lor trobar la casèlamaterialCasèlaUn dels 37 compartiments numerotats del rotor. Tanben: lòtja, cobeta.Legís tot → «biaissada» dins un istoric de tiradas equitable, puèi mesclar las donadas (comparasons multiplas).
Legir d’istorics de tiradas publicatsSignificacion estatistica
Perqué demòra
Los escolans se remembran dels 26 negrespariNegrePari a egalitat de mesa suls 18 nombres negres. En francés: noir.Legís tot →, del cilindre de Jagger e del moment que lo simulador mostrèt lor sistèma en pèrda. La probabilitat abstracha es oblidada a l’examen; un cilindre, non. La linha etica es clara: ensenhar l’aritmetica que fa del jòc un marrit pari, en emplegant lo jòc, e los escolans que jogaràn mai tard sauràn al mens lo prètz.
Questions
Amb d’argent fictiu e en disent clarament que l’avantatge de la casamatematicasAvantatge de la casaLa part de cada mesa que lo casino garda en mejana: 2,70% a la rotleta europèa.Legís tot → es la leiçon, òc: fòrça programas emplegan ja de dats e de lotariás; la rotleta n’es una version mai rica.
Avantatge de la casa, puèi lo Jòc de demostracion, puèi lo Simulador d’estrategias.
A pas d’argent real, pas de compte e pas de ligam cap a d’operadors.
Pausa umoristica

Trenta sèt resultats, un avantatge, dos sègles d’errors per aprene.
Fonts
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling.